در این مقاله روش های مرتبه بالای MPDATA و روش تفاضل محدود فشرده (CFDM) به معادله فرا رفت یک و دو بعدی برای کاربرد در مدل سازی انتشار آلودگی هوا، استفاده می کنند. روش های MPDATA، پخش ایجاد شده توسط روش پادبادسو را با اضافه کردن جمله ضد پخش خنثی می کنند که به این طریق دقت روش بالا می رود، در صورتی که در روش های فشرده خود روش ذاتا به دلیل لحاظ کردن رابطه ضمنی بین مشتق تابع و خود تابع از دقت بالایی برخوردار است. در این تحقیق شبیه سازی معادله فرا رفت در حالت یک بعدی در شبکه های 11، 21، 41، 81، 161، 321 و 641 نقطه ای و در حالت دو بعدی در شبکه های 11×11، 21×21، 41×41، 81×81، 161×161 و 321×321 برای روش MPDATA و در شبکه های 11×11، 21×21، 41×41 و 81×81 برای روش فشرده انجام شده است. با انجام این شبیه سازی دو نکته اساسی مورد مطالعه قرار گرفته است. اول این که دقت این دو روش در شبیه سازی معادله فرا رفت ارزیابی شده است. به طوری که در حالت یک بعدی دقت شبکه 641 نقطه ای روش MPDATA با دقت شبکه 161 نقطه ای روش فشرده برای هر دو خطای مطلق نسبی و خطای RMS نسبی تقریبا برابر است. در حالت دو بعدی خطای شبکه 321×321 روش MPDATA معادل خطای شبکه 41×41 روش فشرده است. این موضوع دقت بیشتر روش فشرده را نشان می دهد. نکته دوم در این شبیه سازی، زمان محاسبات است. زمان محاسبات روش فشرده بمراتب بیشتر از روش MPDATA به دست آمده است، به طوری که در حالت یک بعدی این زمان به طور میانگین (در شبکه های مختلف) برای روش فشرده 333 برابر روش MPDATA است و در حالت دو بعدی این عدد به مقدار 306 برابر می رسد.

بر اساس حقوق بین الملل هیچ دولتی حق ندارد از سرزمین خود به طریقی استفاده کند یا اجازه استفاده از آن را بدهد به گونه ای که فضای سرزمین دیگری را آلوده کند. اقتصادسنجی فضایی ابزار قدرتمندی برای بررسی میزان تاثیرپذیری سطح آلودگی یک کشور از سطح آلودگی کشورهای همسایه و مجاور آن است. هدف اصلی این مقاله بررسی عوامل موثر در انتشار کربن دی اکسید سرانه در بین 11 کشور حوزه دریای خزر تحت اثرات سرریز فضایی آلودگی و تکنولوژی طی بازه زمانی 1992- 2010 است. بدین منظور مدل دوربین فضایی (SDM) در چارچوب داده های تابلویی فضایی برازش شده است. ویژگی بارز مدل SDM نسبت به سایر مدل های فضایی (از جمله SAR وSEM )، واردکردن همزمان وقفه فضایی متغیر وابسته و وقفه فضایی متغیرهای توضیحی به منزله متغیرهای توضیحی جدید در مدل است. نتایج تخمین مدل بیانگر این است که درجه شهرنشینی و شدت انرژی در انتشار گاز دی اکسیدکربن سرانه تاثیر مثبت و معنی داری داشته و کشش خودرگرسیون فضایی انتشار دی اکسیدکربن سرانه، 0.22 و کشش انتشار دی اکسید کربن سرانه نسبت به میانگین وزنی فضایی شدت انرژی، 0.31 ارزیابی شد. درجه شهرنشینی بیشترین تاثیر را در انتشار آلاینده جوی دی اکسیدکربن سرانه دارد به گونه ای که یک درصد افزایش در درجه شهرنشینی به طور متوسط به 1.97 درصد افزایش در انتشار آلاینده جوی دی اکسیدکربن سرانه منجر خواهد شد. همچنین، طبق نتایج، فرضیه زیست محیطی کوزنتس فضایی در کشورهای تحت بررسی تایید می شود. بنابراین، افزایش درآمد سرانه ابتدا موجب افزایش آلودگی جوی شده است، اما در ادامه سبب کاهش انتشار آلاینده جوی دی اکسیدکربن سرانه خواهد شد. مهم ترین توصیه سیاستی این پژوهش برای کشورهای منطقه، پایبندی به مفهوم محیط زیست مشترک در قالب کنوانسیون تهران و پیمان های زیست محیطی در قالب اکو (ECO) است.

بیشتر مدل های رایج پراکندگی آلودگی در هوا، مدل های تحلیلی هستند که تغییرات مکانی سرعت باد و ضریب انتشار را در نظر نمی گیرند، یا برای مدنظر قرار دادن تغییرات مکانی سرعت باد و ضریب انتشار، در جهت حصول حل تحلیلی از فرضیات ساده کننده ای استفاده می کنند که این فرضیات علاوه بر اینکه از دقت مدل می کاهد، مدل را نیز از نظر ریاضی پیچیده می کند. مدل های تحلیلی برای شرایط وارونگی دمایی یا عدم وجود آن بصورت جداگانه ارائه می شوند. در این تحقیق با حل عددی معادله انتقال- انتشار یک آلاینده دائمی مرتفع از سطح زمین، تغییرات مکانی پروفیل قائم سرعت باد و ضریب انتشار مدنظر قرار می گیرد. در اینجا مدل برای شرایط وجود یا عدم وجود وارونگی دمایی ارائه می گردد و حل عددی معادله انتقال- انتشار بصورت دوبعدی و ماندگار توسط روش اختلاف محدود انجام می شود. صحت سنجی مدل توسط داده های آزمایشات انجام شده توسط محققین قبلی و مدل های تحلیلی موجود انجام می شود. به علت مدنظر قرار دادن تغییرات مکانی سرعت باد و ضریب انتشار بدون هیچ گونه ساده سازی، نتایج مدل حاکی از عملکرد خوب آن نسبت به مدل های موجود است.

زمینه و هدف: واحدهای تولید ایزوگام به عنوان یکی از منابع مهم آلاینده هوا می باشند. از این رو اندازه گیری دقیق و آنالیز انتشار این آلاینده ها به عنوان گام اساسی در ارایه راهکارهای کاهش و یا پیشگیری از انتشار این آلاینده ها می باشد. آلاینده های ناشی از فرایند تولید ایزوگام شامل گازهای غیر هیدروکربنی و هیدروکربنی است. هدف از این تحقیق اندازه گیری آلاینده های گازی خروجی(CO, HC, CO2, SO2, NOX (NO+NO2)) از دودکش تعدادی از واحدهای تولید ایزوگام شهرستان دلیجان و مقایسه با استانداردهای موجود می باشد. روش بررسی: در این پژوهش مقادیر مختلف غلظت حجمی(ppm) گازها به وسیله دستگاه آنالایزر گاز Testo350 مورد سنجش قرار گرفت و نمونه ها با استاندارد مدیریت بهداشت، ایمنی، محیط زیست و کیفیت، جهت مطلوب بودن یا نبودن خروجی دودکش ها مقایسه گردیده است. یافته ها: بررسی های تحقیق حاضر نشان می دهد مقادیر خروجی برخی از گازها بالاتر از استاندارد آلاینده های خروجی از دودکش صنایع ایزوگام می باشد و مطابق نتایج ارایه شده بیش ترین میزان تولید گاز آلاینده مربوط به CO، به میزان ppm 678 در فصل زمستان و بیش ترین میانگین غلظت هیدروکربن ها، در فصل تابستان برابر ppm 250 می باشد. بحث و نتیجه گیری: این مطالعه نشان می دهد با توجه به بالا بودن مقادیر برخی از پارامترها نسبت به استاندارد گازهای خروجی دودکش و به دلیل این که ماهیت شیمیایی آن ها سلامت ساکنان شهر دلیجان را به خطر انداخته است و مجاورت این شهرک با دلیجان اهمیت مسأله را جدی تر می کند که نیازمند دقت نظر در اعمال فواصل چنین واحدهایی از مناطق مسکونی و تدوین استانداردها و مقررات جدی تر و به روز جهت کاهشوبازنگری در سیستم های کنترل آلاینده های مذکور اقدام مناسب به عمل آید.

متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

گسترش شبکه حمل و نقل شهری و افزایش جاده ها موجب افزایش دسترسی ها به عنوان عارضه مثبت و افزایش آلودگی هوا به عنوان عارضه منفی می شود. نظر به نقش حساس آلودگی هوا در سلامت شهری و نیز در رضامندی سطح کیفی زندگی شهری، این عنصر به عنوان کلید تحقیق برگزیده شده است. هدف تحقیق، طراحی و توسعه مدل ریاضی با رویکرد معرفی مناطق قابل توسعه برای توسعه شبکه حمل و نقل شهری و جانمایی مناطق مسکونی با هدف افزایش دسترسی و کاهش آلودگی هواست. اراک به عنوان یک شهر در حال توسعه درایران به عنوان منطقه مورد مطالعه انتخاب شده است. روش تحقیق با محوریت تهیه و طراحی مدل شهری با محاسبه فاصله مناسب مناطق مسکونی از جاده ها برای کاهش آلودگی هوا و استقرار درست شبکه حمل و نقل شهری نسبت به مناطق مسکونی بوده است. ابزار GIS با توانایی ارزیابی گزینه های مختلف و نیز همپوشانی لایه های متفاوت ابزاری کارآمد در این تحقیق تلقی می شود. نتایج، مبین کارایی مدل طراحی شده جهت مکان گزینی مناسب شبکه حمل و نقل در مناطق مسکونی است. نقشه های مختلف مبین استقرار نامناسب بخشی از مناطق مسکونی در مناطق آلوده تقریبا در اطراف همه جاده های اصلی است که مخاطرات ناشی از آلودگی های حمل و نقل را برای سلامت ساکنان به همراه دارد. این تحقیق بروشنی دربردارنده یک رهیافت علمی در تهیه مدل های توسعه حال و آتی کاربری مسکونی و شبکه حمل و نقل شهری است که می تواند در برنامه ریزی شهری در سطوح منطقه ای و کشوری مورد استفاده واقع شود.

با آگاهی از روند آلودگی هوا و عوامل تاثیر گذار بر انتشار آلودگی هوا، برای کنترل این عوامل می توان تدابیر مهمی اندیشید و در راستای حفظ محیط زیست و از جمله کیفیت هوا برآمد. با توجه به روند رو به رشد آلایندگی در شهرهای بزرگ کشور در این پژوهش به عنوان یک مورد مطالعاتی با استفاده از رویکرد پویایی شناسی سیستم، انتشار آلاینده مونواکسیدکربن (شاخصی از آلودگی هوا) در دوره زمانی 1399-1420 برای شهر شیراز شبیه سازی شده است. هدف از این پژوهش مدل سازی انتشار آلاینده مونواکسیدکربن و ارزیابی سیاست استفاده از بنزین یورو 5 به جای یورو 4 جهت کاهش و یا کنترل آلودگی هوای شهر شیراز در بلند مدت می باشد. جمعیت شهر، حجم ترافیک، توسعه شهر و شهرنشینی، فضای سبز، مهاجرت، مصرف سوخت های فسیلی بر اساس ادبیات تحقیق به عنوان متغیرهای کلیدی موثر در تولید مونواکسیدکربن در نظر گرفته شده اند. بر اساس نتایج شبیه سازی در سناریوهای مختلف، با جایگزینی بنزین یورو چهار با بنزین یورو پنج، انتشار مونواکسیدکربن در شهر شیراز به صورت قابل توجهی در بلند مدت کاهش خواهد یافت. در غیر این صورت و ادامه روند فعلی در سال 1420 مونواکسیدکربن به یک چالش جدی برای شهر شیراز تبدیل خواهد شد.

هدف از پژوهش حاضر مدل سازی پیشران های ایجادکننده آلودگی هوا در شهر تهران با رویکرد ساختاری_ تفسیری است. به منظور رسیدن به این هدف، پیشران های شناسایی شده ایجادکننده آلودگی هوا در شهر تهران با رجوع به نظر خبرگان و استفاده از رویکرد ساختاری_ تفسیری در ابعاد جدیدی سطح بندی شد و روابط میان آن ها مشخص گردید و سپس نسبت به تجزیه وتحلیل قدرت نفوذ و میزان وابستگی با استفاده از ابزار MICMAC اقدام شد. بر اساس نتایج به دست آمده پیشران ها، در هفت سطح دسته بندی شد به شکلی که تحقق سطح بالاتر منوط به تحقق سطح پایین تر است. نتایج نشان داد که سیاست های کلی دولت در سطح هفتم و در پایین ترین سطح قرار دارد و به ترتیب در سطوح بعدی دخالت های دولت، مسئولان پشتیبان محیط زیست، تحقیق و توسعه، نوآوری در مدیریت شهری، نظارت بر تولید آلاینده ها، نرخ رشد جمعیت، اصلاح الگوی مصرف قرار گرفتند و بالاخره در سطح اول تعداد وسایل نقلیه، قیمت حامل های انرژی، کیفیت صنایع، سرمایه گذاری انرژی پاک قرار گرفتند. در این تحقیق برای شناخت و ساختاردهی به مسئله و نیز پاسخ به سؤال پژوهش از رویکرد ساختاری_تفسیری که از روش های نرم تحقیق در عملیات است، استفاده شده است. همچنین پیشران های اثرگذار و وابسته شناسایی شد به طوری که هرگونه تغییر بر روی پیشران های اثرگذار باعث تغییر بر روی پیشران های وابسته خواهد شد و نمود عینی تغییرات بر روی پیشران های وابسته بروز خواهد کرد. از نتایج به دست آمده در این تحقیق می توان برای شناسایی ذینفعان و تأثیرگذاران بر مسئله و وظایف آن ها و نیز اولویت بندی در سیاست گذاری ها کلان در جهت حل مسئله آلودگی هوا و نیل به سمت وضعیت مطلوب در شهر تهران استفاده کرد.

امروزه آلودگی هوا به عنوان یکی از مهمترین چالش های کشورها می باشد. پیشرفت های زیادی در مدلسازی پخش آلودگی هوا صورت گرفته است. یکی از این مدل ها که بر اساس مدل گوس می باشد، AERMOD است. اما ارمود دارای محدودیت هایی در زمینه ورود و خروج داده های مورد نیاز اجرای مدل می باشد. بنابراین برطرف کردن این محدودیت ها و نیز تولید یک مدل بومی اهمیت دارد که به آن پرداخته شود. هدف از این تحقیق توسعه مدل ارمود با استفاده از برنامه نویسی MATLAB می باشد. در این تحقیق ابتدا مدل ارمود و برنامه نویسی متلب مورد کنکاش قرار گرفت و سپس مدل نقشه سازی و ارزیابی پراکنش اتمسفری (ADAMM) ایجاد گردید که می تواند جایگزین مدل ارمود در کشور باشد. به منظور تصدیق مدل ADAMM نتایج مدلسازی برای داده-های مشابه یک منبع آلوده کننده با مدل ADAMM مقایسه شد. نتایج نشان دادند که در کل مدل ADAMM نسبت به مدل ارمود فراتخمین است. ولی مدل ADAMM به عنوان یک مدل بومی دارای مزایایی نسبت به مدل ارمود می باشد. همچنین مدل ADAMM در فاصله های کم نسبت به فواصل طولانی نتایج بهتری نشان می دهد (فاصله >5کیلومتر، 0.53= r) و به علاوه مدل ADAMM یک محیط کاربر پسند فراهم می کند که سرعت عملکرد بهتری نسبت به ارمود دارد. مزیت دیگر ADAMM این است که اطلاعات را می تواند با فرمت اکسل بپذیرد در صورتی که مدل ارمود مستلزم دریافت فایل های مختص خود می باشد. همچنین ADAMM می تواند خروجی با فرمت های اکسل، اسکی، دو بعدی و سه بعدی تولید کند. مزیت دیگر مدل ADAMM این است که این مدل یک محیط کاربر برای انجام همه مراحل ورود داده ها، تنظیم داده ها و خروجی داده ها فراهم می کند در صورتی که مدل ارمود دارای چندین زیر مدل برای اجرای برنامه نهایی می باشد به شکلی که هر زیر مدل کار خاص خود را انجام می دهد.